ChapNhan.comChấp Nhận
Tự chăm sóc mình khi đau buồn

Viết nhật ký đau buồn: bắt đầu thế nào, viết gì khi đầu óc trống rỗng

Viết ra giúp nhiều người đặt nỗi đau xuống một chỗ. Gợi ý cách bắt đầu, những câu mở đầu khi không biết viết gì, viết thư cho người đã mất và lúc nên dừng.

Small wooden desk by an open window at dusk, a Vietnamese man seen from behind writing in a blank notebook, a cup of tea, warm lamp light

Viết nhật ký đau buồn đơn giản là mỗi ngày dành mười đến mười lăm phút viết ra những gì đang có trong lòng, không cần hay, không cần đúng chính tả, không cần ai đọc. Nhiều người thấy việc này giúp họ đặt bớt những suy nghĩ quẩn quanh xuống trang giấy, nhận ra cảm xúc của mình rõ hơn, và giữ lại những kỷ niệm sợ sẽ quên.

Bài này gợi ý cách bắt đầu khi bạn chưa từng viết, những câu mở đầu dùng được ngay khi đầu óc trống rỗng, các kiểu viết khác nhau để chọn, và dấu hiệu cho thấy việc viết đang làm bạn nặng thêm thay vì nhẹ đi. Viết không thay được việc gặp chuyên gia khi cần, nhưng là một công cụ bạn có thể tự dùng mỗi ngày.

Viết ra giúp được gì cho người đang đau buồn

Nỗi đau buồn thường đến thành từng mớ lộn xộn: nhớ, giận, hối tiếc, lo về tiền bạc, những câu chưa kịp nói. Trong đầu, chúng quay vòng và chồng lên nhau. Khi viết ra, bạn buộc phải xếp chúng thành câu, từng ý một. Chỉ riêng việc đó đã giúp nhiều người thấy rối bớt đi.

Từ những năm tám mươi, nhà tâm lý học James Pennebaker và các đồng nghiệp đã nghiên cứu cách viết về những trải nghiệm đau đớn, gọi là viết bộc lộ cảm xúc. Kết quả ở các nghiên cứu khác nhau không hoàn toàn giống nhau, và viết không phải là cách chữa cho tất cả mọi người. Nhưng với không ít người, đây là một việc đơn giản, không tốn kém và đáng để thử.

Viết còn có một tác dụng rất cụ thể: giữ lại ký ức. Sau vài tháng, nhiều người hoảng hốt khi không còn nhớ rõ giọng nói hay một câu đùa quen của người đã mất. Những trang ghi lại từ sớm trở thành một kho báu riêng, đọc lại sau nhiều năm vẫn thấy người ấy ở đó.

Bắt đầu: chuẩn bị đơn giản trong ba ngày đầu

Không cần cuốn sổ đẹp hay phần mềm đặc biệt. Điều cần nhất là một thói quen nhỏ, lặp lại đều.

  1. Chọn chỗ viết bạn dễ cầm lên nhất: cuốn vở học trò, sổ tay, hay ghi chú trong điện thoại. Giấy bút thường giúp chậm lại hơn, nhưng thứ bạn thực sự dùng mới là thứ đúng.
  2. Chọn một thời điểm cố định, ví dụ sau bữa tối hoặc trước khi ngủ. Tránh viết ngay trên giường nếu bạn đang khó ngủ, vì dễ bị cuốn vào suy nghĩ.
  3. Đặt hẹn giờ mười phút. Khi chuông kêu, được phép dừng, kể cả đang giữa câu.
  4. Ngày đầu tiên, chỉ cần viết một câu: hôm nay là ngày thứ mấy từ khi người ấy ra đi, và lúc này mình thấy thế nào.
  5. Không đọc lại ngay sau khi viết. Gấp sổ lại, làm một việc khác nhẹ nhàng như rửa mặt, pha cốc trà.
  6. Cất sổ ở chỗ riêng. Biết chắc không ai đọc giúp bạn viết thật hơn.

Nếu bạn nói trôi chảy hơn viết, ghi âm giọng nói của mình cũng là một cách. Điều quan trọng là có một chỗ để đặt những điều chưa nói được với ai.

Câu gợi ý khi không biết viết gì

Ngồi trước trang giấy trắng là lúc nhiều người bỏ cuộc. Chọn một câu dưới đây, chép lại, rồi viết tiếp bất cứ điều gì đến. Mỗi ngày đổi một câu.

  • Hôm nay điều làm mình nhớ người ấy nhất là...
  • Một điều người ấy hay nói mà mình không muốn quên...
  • Lúc khó chịu nhất trong ngày hôm nay là khi...
  • Nếu được nói thêm một câu với người ấy, mình sẽ nói...
  • Một điều mình đang giận, dù biết là vô lý...
  • Một việc nhỏ hôm nay mình đã làm được...
  • Ai đó hôm nay đã làm mình thấy dễ chịu hơn một chút, bằng cách...
  • Mình đang lo nhất về chuyện gì trong tuần tới...
  • Một kỷ niệm buồn cười về người ấy...

Câu về việc nhỏ đã làm được và câu về người đã giúp mình nên được viết thường xuyên. Chúng không phủ nhận nỗi buồn, nhưng giúp bạn thấy trong những ngày tối nhất vẫn có những điểm sáng nhỏ.

Bốn kiểu viết, chọn kiểu hợp với mình

Bạn không cần dùng cả bốn. Có người chỉ viết một kiểu suốt nhiều tháng, có người đổi theo tâm trạng.

Kiểu viếtCách làmHợp với ai
Viết tự doViết liền mười phút bất cứ điều gì trong đầu, không dừng, không sửaNgười đang rối, nhiều suy nghĩ chồng chéo
Viết thư cho người đã mấtBắt đầu bằng "Mẹ ơi", "Anh ơi" và kể như đang nói chuyệnNgười còn nhiều điều chưa kịp nói, cần nói lời cảm ơn, xin lỗi
Ghi kỷ niệmMỗi lần viết một kỷ niệm cụ thể: ở đâu, khi nào, người ấy mặc gì, nói gìNgười sợ quên, muốn giữ lại cho con cháu
Ghi ba dòng mỗi tốiMột điều khó khăn, một điều làm được, một điều muốn nhớNgười ít thời gian, ngại viết dài

Chị Lan ở Hải Phòng, sau khi bố mất đột ngột, bắt đầu bằng thư cho bố vì có quá nhiều điều chưa nói. Sau ba tháng, chị chuyển sang ghi kỷ niệm, rồi gom lại thành một cuốn sổ nhỏ tặng các em vào ngày giỗ đầu.

Viết thư cho người đã mất: cách làm cụ thể

Thư cho người đã mất là kiểu viết nhiều người tìm đến nhất, và cũng là kiểu dễ làm cảm xúc dâng lên mạnh nhất. Vài gợi ý để lá thư giúp bạn nhẹ đi chứ không làm bạn quỵ xuống.

Bắt đầu bằng cách gọi mà bạn vẫn quen gọi: "Bố ơi", "Bà ơi", "Anh à". Kể một chuyện bình thường trước, ví dụ hôm nay con mèo làm gì, cây mai ngoài sân ra mấy nụ. Chuyện nhỏ giúp bạn bước vào lá thư từ từ, không lao thẳng vào phần đau nhất.

Khi đã quen, bạn có thể viết những điều khó hơn: lời cảm ơn chưa từng nói ra, lời xin lỗi về một lần to tiếng, nỗi giận vì người ấy ra đi quá sớm. Không cần viết hết trong một lá. Có những điều cần nhiều lá thư, nhiều tháng mới viết ra được.

Một số người viết thêm thư trả lời, tưởng tượng người đã mất sẽ đáp lại thế nào. Việc này không dành cho tất cả, nhưng với không ít người, viết ra câu "con đừng tự trách nữa" bằng giọng của mẹ lại là lần đầu họ cho phép mình buông bớt.

Kết thư bằng một câu khép lại, ví dụ "mai con kể tiếp", rồi gấp lại. Câu kết như vậy cho đầu óc biết cuộc trò chuyện hôm nay đã xong.

Đọc lại nhật ký: khi nào và đọc thế nào

Đọc lại những trang cũ có thể rất có ích, nhưng thời điểm quan trọng. Trong vài tuần đầu, đọc lại thường chỉ làm bạn sống lại cảm giác của những ngày tệ nhất. Nhiều người chờ một hai tháng mới mở lại trang đầu.

Khi đọc lại, hãy tìm những thay đổi nhỏ chứ không tìm sự hồi phục lớn. Có thể ba tháng trước bạn viết "không ăn được gì", giờ là "ăn được nửa bát cơm với canh chua". Có thể trước đây trang nào cũng là nước mắt, giờ có xen một câu chuyện buồn cười về người đã mất. Những dấu vết ấy cho thấy bạn đã đi được một quãng, dù chính bạn không cảm thấy.

Nên đọc lại vào lúc có tinh thần tương đối ổn, ban ngày, không phải đêm khuya. Nếu đọc đến đoạn nào thấy quá sức, gấp sổ lại, không ép mình đọc hết.

Ngày giỗ đầu, sinh nhật người đã mất, hay ngày lễ đầu tiên vắng người ấy là những dịp nhiều người chọn để đọc lại. Bạn có thể viết thêm một trang mới ngay sau đó, ghi lại mình của hôm nay khác gì mình của những ngày đầu.

Những chỗ hay vướng và cách gỡ

Viết xong thấy buồn hơn. Ngay sau khi viết, cảm xúc có thể dâng lên, điều này khá thường gặp. Nếu buồn kéo dài nhiều giờ sau đó, hãy rút ngắn thời gian viết, hoặc chuyển sang kiểu ghi ba dòng nhẹ nhàng hơn.

Viết mãi một chuyện. Nếu nhiều tuần liền bạn chỉ viết đi viết lại cảnh cuối ở bệnh viện mà không thấy nhẹ đi, có thể việc viết đang thành nghiền ngẫm. Thử đổi câu gợi ý, hoặc kể chuyện này với một chuyên gia.

Sợ người khác đọc được. Đặt mật khẩu cho ghi chú trên điện thoại, hoặc cất sổ ở chỗ riêng. Có người viết xong rồi xé bỏ, việc viết vẫn có giá trị.

Bỏ vài ngày rồi thấy tội lỗi. Nhật ký không phải bài tập về nhà. Bỏ vài ngày, vài tuần rồi quay lại là chuyện bình thường.

Thấy mình viết dở. Không ai chấm. Câu cụt, sai chính tả, lặp từ đều không sao. Bạn đang viết để thở, không phải để đăng báo.

Khi nào việc viết không đủ và cần tìm hỗ trợ chuyên môn

Nhật ký là công cụ tự chăm sóc, không phải liệu pháp điều trị. Bạn nên tìm gặp chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ nếu đọc lại những trang viết vài tháng gần đây mà thấy nỗi buồn không hề dịu đi chút nào, nếu bạn gần như không thể làm việc, chăm sóc bản thân, hoặc nếu nỗi nhớ chiếm trọn mọi suy nghĩ trong ngày.

Những trang nhật ký có thể giúp ích khi đi khám. Bạn không cần đưa cả cuốn sổ, nhưng có thể đọc lại trước để kể cho chuyên gia những gì đang diễn ra: khó khăn nhất là lúc nào, ngủ ăn ra sao, điều gì làm mình dễ chịu hơn. Câu nên hỏi chuyên gia: việc viết như mình đang làm có nên tiếp tục không, có cách viết nào phù hợp hơn với tình trạng của mình.

Nếu trong những gì bạn viết có ý nghĩ muốn chết, muốn đi theo người đã mất, hoặc muốn làm hại bản thân, đừng chỉ để chúng nằm trên giấy. Hãy nói ngay với một người tin cậy, đến cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi cấp cứu 115. Những ý nghĩ này có thể được giúp đỡ.

Câu hỏi thường gặp

Viết nhật ký đau buồn mỗi ngày bao lâu là vừa?

Khoảng mười đến mười lăm phút thường là đủ. Viết quá lâu một lúc có thể làm bạn chìm vào cảm xúc. Đặt hẹn giờ và cho phép mình dừng khi chuông kêu, kể cả đang giữa câu.

Viết thư cho người đã mất có kỳ lạ không?

Không hề. Đây là cách nhiều người dùng để nói những điều chưa kịp nói, cảm ơn, xin lỗi hay đơn giản là kể chuyện hằng ngày. Bạn có thể giữ, đọc lại vào ngày giỗ, hoặc cất đi tuỳ ý.

Có nên viết nhật ký trên mạng xã hội không?

Nên tách riêng. Viết công khai khiến bạn dễ cân nhắc người khác sẽ nghĩ gì và khó viết thật. Nếu muốn chia sẻ, hãy viết riêng trước rồi chọn lọc phần muốn đăng sau.

Viết xong lại khóc nhiều hơn thì có nên dừng?

Khóc ngay sau khi viết khá thường gặp và không nhất thiết là dấu hiệu xấu. Nếu cảm xúc nặng nề kéo dài nhiều giờ hoặc nhiều ngày, hãy rút ngắn thời gian viết, đổi kiểu viết nhẹ hơn hoặc tạm dừng.

Không giỏi viết thì có dùng được cách này không?

Được. Không ai chấm điểm nhật ký. Bạn có thể viết vài chữ, gạch đầu dòng, hay ghi âm giọng nói thay cho viết. Điều quan trọng là có một chỗ để đặt những gì đang trong lòng.

Có nên giữ lại cuốn nhật ký sau này không?

Tuỳ bạn. Nhiều người giữ lại và thấy quý khi đọc lại sau vài năm, có người chép phần kỷ niệm thành sổ cho con cháu. Cũng có người xé bỏ khi thấy đã sẵn sàng. Không có lựa chọn nào sai.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138