ChapNhan.comChấp Nhận
Giấy tờ, thủ tục sau khi người thân mất

Bảo hiểm nhân thọ khi người thân mất: tìm hợp đồng và yêu cầu chi trả

Khi người thân mất, cách tìm hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, ai là người thụ hưởng, hồ sơ yêu cầu chi trả gồm gì và làm gì khi bị chậm hoặc bị từ chối.

A young Vietnamese woman seen from behind sitting on low steps of a quiet home in Da Nang, looking at a calm sea at dawn, knees drawn up, pale pink and blue light

Khi người thân mất, nếu họ có hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, người thụ hưởng ghi trong hợp đồng là người nộp hồ sơ yêu cầu chi trả quyền lợi tử vong cho công ty bảo hiểm; hồ sơ thường gồm đơn yêu cầu, trích lục khai tử, giấy tờ tuỳ thân của người thụ hưởng và giấy tờ về nguyên nhân tử vong. Nếu hợp đồng không chỉ định người thụ hưởng, khoản tiền thường được giải quyết như di sản cho người thừa kế.

Khó khăn hay gặp nhất lại nằm ở bước đầu: gia đình không biết người mất có mua bảo hiểm hay không, mua ở đâu, mấy hợp đồng. Bước tiếp theo là thời hạn: hợp đồng và luật đều có thời hạn yêu cầu chi trả, quá hạn thì việc giải quyết khó hơn nhiều. Bài này đi từ khâu tìm hợp đồng tới lúc nhận tiền, và cả khi công ty bảo hiểm trả lời không.

Tìm xem người mất có những hợp đồng bảo hiểm nào

Một người có thể có nhiều hợp đồng mà chính gia đình không biết, vì bảo hiểm được bán qua nhiều kênh. Đi lần lượt các đầu mối:

  • Tủ giấy tờ: bộ hợp đồng thường đóng trong bìa có tên công ty bảo hiểm, kèm hoá đơn đóng phí.
  • Sao kê ngân hàng và tin nhắn biến động số dư: các khoản trích định kỳ hằng tháng, hằng quý hay hằng năm với nội dung phí bảo hiểm.
  • Email và ứng dụng trên điện thoại: thư nhắc phí, ứng dụng khách hàng của công ty bảo hiểm.
  • Ngân hàng nơi người mất vay tiền hoặc gửi tiết kiệm: bảo hiểm bán kèm khoản vay hay bán qua quầy giao dịch.
  • Nơi làm việc: bảo hiểm sức khoẻ, tai nạn theo nhóm do công ty mua cho nhân viên.
  • Thẻ tín dụng: một số dòng thẻ có kèm bảo hiểm tai nạn khi đi lại.
  • Người quen làm đại lý bảo hiểm: hỏi thẳng họ có bán hợp đồng nào cho người mất không.

Đừng bỏ qua những hợp đồng đã lâu. Có người mua cách đây mười lăm năm, vẫn đóng phí đều mà không nhắc với ai. Khi đã có tên công ty, gọi tổng đài hoặc đến văn phòng, báo việc khách hàng đã mất kèm trích lục khai tử; công ty sẽ cho biết người mất có hợp đồng nào còn hiệu lực ở đó.

Người thụ hưởng là ai và vì sao điều đó quan trọng

Người thụ hưởng là người được ghi trong hợp đồng để nhận quyền lợi khi người được bảo hiểm qua đời. Khi có người thụ hưởng chỉ định, khoản tiền chi trực tiếp cho người đó, không đi qua thủ tục chia thừa kế. Đó là lý do bảo hiểm nhân thọ thường đến tay gia đình nhanh hơn tiền trong ngân hàng.

Có ba tình huống hay gặp. Thứ nhất, người thụ hưởng còn sống và rõ ràng: họ là người nộp hồ sơ. Thứ hai, người thụ hưởng là trẻ chưa thành niên: thường người đại diện theo pháp luật của trẻ, như cha hoặc mẹ còn sống, đứng ra làm thủ tục thay; hỏi công ty cách họ giữ hoặc chi khoản tiền này. Thứ ba, hợp đồng không chỉ định người thụ hưởng hoặc người thụ hưởng đã mất trước: khoản tiền thường được giải quyết như di sản, cần giấy tờ thừa kế.

Hiểu điều này giúp gia đình bớt hiểu lầm. Có nhà các anh chị em ngạc nhiên vì tiền bảo hiểm của bố chỉ chi cho mẹ, hay cho một người con. Đó là ý của người mua khi còn sống, ghi trong hợp đồng, không phải do ai giành lấy.

Hồ sơ yêu cầu chi trả thường gồm những gì

Mỗi công ty có mẫu riêng, nhưng bộ hồ sơ quen thuộc gồm các giấy dưới đây. Gọi trước để xin danh sách chính xác cho trường hợp của bạn:

  • Đơn yêu cầu giải quyết quyền lợi bảo hiểm theo mẫu của công ty.
  • Trích lục khai tử hoặc bản sao hợp lệ.
  • Giấy báo tử, hoặc giấy tờ về nguyên nhân tử vong: tóm tắt bệnh án, giấy ra viện lần gần nhất, với trường hợp tai nạn thì văn bản của công an.
  • Hợp đồng bảo hiểm, nếu tìm thấy; không có thì công ty vẫn tra được theo thông tin khách hàng.
  • Giấy tờ tuỳ thân của người thụ hưởng, và giấy tờ chứng minh quan hệ khi cần.
  • Giấy tờ thừa kế, nếu khoản tiền được giải quyết như di sản.
  • Số tài khoản ngân hàng đứng tên người nhận.

Giấy tờ về nguyên nhân tử vong là phần hay mất thời gian nhất, vì phải xin từ bệnh viện. Bắt đầu xin sớm, hỏi bệnh viện cần đơn gì. Nếu người mất điều trị ở nhiều nơi, công ty bảo hiểm có thể hỏi thêm hồ sơ ở những nơi trước đó.

Các bước từ lúc báo tới lúc nhận tiền

Trình tự chung như sau. Ghi ngày làm từng bước vào sổ để theo dõi:

  1. Báo cho công ty bảo hiểm sớm nhất có thể, qua tổng đài, đại lý hoặc văn phòng, dù chưa đủ giấy tờ. Việc báo sớm giữ cho thời hạn yêu cầu được tính đúng.
  2. Xin danh sách hồ sơ cụ thể và mẫu đơn.
  3. Gom hồ sơ, chụp lại tất cả trước khi nộp.
  4. Nộp tại văn phòng hoặc qua kênh trực tuyến của công ty, xin giấy biên nhận ghi rõ những gì đã nộp.
  5. Trả lời các yêu cầu bổ sung, nếu có, càng nhanh càng tốt.
  6. Nhận thông báo kết quả bằng văn bản: chấp thuận chi trả, chi trả một phần, hay từ chối, kèm lý do.

Đại lý từng bán hợp đồng có thể giúp nhiều, nhưng hồ sơ là giữa gia đình và công ty. Giữ quyền theo dõi trực tiếp: hỏi mã hồ sơ, tự gọi tổng đài kiểm tra tiến độ, đừng chỉ chờ đại lý báo lại.

Khi bị chậm hoặc bị từ chối chi trả

Đòi văn bản nêu rõ lý do. Một câu nói qua điện thoại không đủ. Đề nghị công ty trả lời bằng văn bản, ghi rõ điều khoản nào trong hợp đồng được áp dụng.

Đọc lại điều khoản loại trừ. Hợp đồng thường có những trường hợp không chi trả, ví dụ trong thời gian chờ đầu hợp đồng, hay khi thông tin sức khoẻ lúc mua kê khai không đúng. Đọc chậm, đối chiếu với lý do công ty đưa ra.

Hợp đồng bị mất hiệu lực vì ngừng đóng phí. Trong những tháng bệnh nặng, người mua có thể quên đóng phí. Hỏi xem hợp đồng còn trong thời gian gia hạn đóng phí hay không, và có giá trị hoàn lại nào gia đình được nhận.

Khiếu nại theo đúng kênh. Gửi khiếu nại bằng văn bản tới công ty, giữ bản sao. Nếu không đồng ý với kết quả, có thể gửi tới cơ quan quản lý nhà nước về kinh doanh bảo hiểm thuộc Bộ Tài chính, hoặc nhờ luật sư.

Đừng ký văn bản thoả thuận khi chưa hiểu. Có trường hợp công ty đề nghị chi một phần kèm cam kết không khiếu nại thêm. Đọc kỹ, hỏi người hiểu luật trước khi ký.

Những việc không cần làm

Người đang có tang dễ bị cuốn vào những việc thừa, có khi do chính người quen gợi ý. Mấy điều dưới đây giúp bạn bớt được công sức và tiền:

  • Không cần chờ xong thủ tục thừa kế mới nộp hồ sơ, nếu hợp đồng đã có người thụ hưởng chỉ định.
  • Không cần trả phí cho ai để được nộp hồ sơ. Công ty bảo hiểm không thu tiền khi khách hàng yêu cầu chi trả; ai đòi phí bôi trơn để hồ sơ đi nhanh thì nên báo ngay cho công ty.
  • Không cần tiếp tục đóng phí cho hợp đồng của người đã mất trong lúc chờ giải quyết, trừ khi công ty hướng dẫn khác bằng văn bản. Hỏi rõ để không đóng thừa.
  • Không cần mua ngay một hợp đồng mới cho bản thân vì được đại lý khuyên lúc đang buồn. Quyết định ấy để sau vài tháng, khi bạn đã đủ bình tĩnh.
  • Không cần nộp bản gốc mọi giấy tờ. Hỏi giấy nào cần bản chính, giấy nào chỉ cần bản sao, và giữ lại bản gốc những thứ khó xin lại.

Người ở lại thường thấy có lỗi khi nói tới tiền. Biết rõ những việc không cần làm giúp bạn giữ sức cho những việc thật sự cần.

Một tình huống để hình dung

Chị Thảo ở Đà Nẵng mất chồng sau một cơn đột quỵ. Hai tháng sau, khi xem sao kê tài khoản của mình, chị thấy khoản trích hằng năm mà chồng nhờ chị đóng hộ mấy năm trước, với tên một công ty bảo hiểm. Chị không nhớ đã ký gì. Gọi tổng đài, chị được biết chồng có một hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, người thụ hưởng là chị và con gái. Công ty gửi danh sách hồ sơ; phần mất thời gian nhất là xin tóm tắt bệnh án ở bệnh viện, chị phải viết đơn và chờ.

Hồ sơ được giải quyết sau vài tuần. Phần dành cho con gái chưa thành niên, chị đứng tên đại diện. Chị kể điều làm chị nhẹ lòng không phải số tiền, mà là cảm giác chồng đã nghĩ tới hai mẹ con từ trước. Nếu chị không xem sao kê, hợp đồng có thể đã nằm im cho tới khi quá thời hạn yêu cầu. Đó là lý do bước tìm hợp đồng đáng làm kỹ, kể cả khi gia đình nghĩ người mất không mua bảo hiểm.

Khi nào cần tìm hỗ trợ chuyên môn

Hỏi luật sư hoặc trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước khi: công ty từ chối chi trả và bạn thấy lý do không hợp lý; người thụ hưởng là trẻ nhỏ mà cha mẹ đã ly hôn; người thụ hưởng ghi trong hợp đồng không còn liên lạc được; hoặc khoản tiền phải giải quyết như di sản và gia đình bất đồng. Với câu hỏi về điều khoản, bộ phận chăm sóc khách hàng của công ty là nơi hỏi đầu tiên; hãy xin trả lời bằng văn bản.

Nhận tiền bảo hiểm từ cái chết của người thân thường làm người ta thấy nặng lòng, có người không muốn chạm vào khoản tiền đó. Không cần quyết định ngay sẽ dùng nó vào việc gì; gửi tiết kiệm và chờ một thời gian là cách nhiều người chọn. Nếu cảm giác tội lỗi, buồn bã kéo dài nhiều tháng, bạn không ăn ngủ được, không làm được việc, hãy gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý. Nếu có ý nghĩ làm hại bản thân, nói ngay với người bạn tin, đến cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi cấp cứu 115.

Câu hỏi thường gặp

Thời hạn nộp hồ sơ yêu cầu chi trả bảo hiểm nhân thọ là bao lâu?

Thời hạn được ghi trong hợp đồng và trong quy định của luật kinh doanh bảo hiểm, tính từ ngày xảy ra sự kiện bảo hiểm. Vì mỗi hợp đồng có thể khác nhau, hãy đọc điều khoản và hỏi công ty ngay khi biết người thân có hợp đồng.

Không tìm thấy bản hợp đồng giấy thì có yêu cầu chi trả được không?

Thường vẫn được. Công ty bảo hiểm lưu thông tin hợp đồng và tra được theo họ tên, số định danh của người mất. Gia đình báo việc người mất qua đời kèm trích lục khai tử, công ty sẽ hướng dẫn hồ sơ thay thế cho bản hợp đồng bị mất.

Tiền bảo hiểm nhân thọ có phải chia cho các anh chị em không?

Nếu hợp đồng chỉ định người thụ hưởng, tiền được chi cho người đó theo hợp đồng, không chia theo thừa kế. Chỉ khi không có người thụ hưởng chỉ định, khoản tiền mới thường được giải quyết như di sản cho những người thừa kế.

Người mất do tự tử thì bảo hiểm có chi trả không?

Hợp đồng bảo hiểm nhân thọ thường có điều khoản riêng về trường hợp này, phụ thuộc vào thời gian hợp đồng đã có hiệu lực. Gia đình nên đọc điều khoản và hỏi công ty bằng văn bản. Nếu bạn đang trải qua mất mát này, đừng mang nó một mình, hãy tìm người tin cậy hoặc chuyên gia để được hỗ trợ.

Đại lý bảo hiểm có làm hồ sơ thay gia đình được không?

Đại lý có thể hướng dẫn và nhận hộ hồ sơ, nhưng người thụ hưởng vẫn là người ký đơn và chịu trách nhiệm về giấy tờ. Nên tự giữ bản chụp mọi giấy đã nộp, xin mã hồ sơ và tự theo dõi tiến độ qua tổng đài của công ty.

Khoản bảo hiểm có tính thuế thu nhập cá nhân không?

Tiền bồi thường hay chi trả quyền lợi bảo hiểm nhân thọ khi người được bảo hiểm mất nhìn chung không thuộc diện tính thuế thu nhập cá nhân. Nếu khoản tiền được giải quyết như di sản và có tình huống đặc biệt, hãy hỏi cơ quan thuế hoặc người có chuyên môn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138