ChapNhan.comChấp Nhận
Giấy tờ, thủ tục sau khi người thân mất

Tài khoản Facebook, Zalo, email của người đã mất: giữ, tưởng nhớ hay đóng

Tài khoản mạng xã hội và email của người đã mất: giữ an toàn trước kẻ gian, chế độ tưởng nhớ, lấy lại ảnh, đóng tài khoản và chuyện dùng mật khẩu để lại.

Close view of two Vietnamese hands holding a phone with a dark blank display over a knitted blanket, a mug of tea nearby, soft evening lamplight, warm amber and slate tones

Với tài khoản mạng xã hội và email của người đã mất, gia đình thường có ba lựa chọn: để nguyên, chuyển sang chế độ tưởng nhớ nếu nền tảng hỗ trợ, hoặc đề nghị đóng, xoá kèm giấy tờ chứng minh việc người đó đã mất. Trước khi chọn, việc gấp nhất là giữ an toàn: báo cho người quen cảnh giác với tin nhắn vay tiền từ tài khoản của người mất, và giữ lại điện thoại, số thuê bao, vì đó là chìa khoá đăng nhập của nhiều thứ.

Không có lựa chọn nào đúng cho mọi nhà. Có người cần trang cá nhân của mẹ còn đó để vào đọc lại; có người không chịu nổi lời nhắc sinh nhật mỗi năm. Điều quan trọng là quyết định chung trong gia đình, không vội trong những tuần đầu, và lấy ra những ảnh, những tin nhắn mình muốn giữ trước khi đóng bất cứ thứ gì. Chính sách mỗi nền tảng thay đổi theo thời gian, bạn nên xem mục trợ giúp của chính nền tảng đó.

Việc gấp: giữ an toàn cho tài khoản trong tuần đầu

Tài khoản của người vừa mất là mục tiêu ưa thích của kẻ gian: người quen còn tin, ít ai để ý, và gia đình đang rối. Những bước dưới đây không mất nhiều thời gian:

  1. Giữ điện thoại của người mất, sạc pin, cất ở chỗ an toàn. Đừng vội cài đặt lại hay cho người khác.
  2. Giữ số thuê bao còn hoạt động trong vài tháng, vì mã xác thực của ngân hàng, email, mạng xã hội thường gửi về số đó.
  3. Nhờ một người thân đăng một dòng trên trang của mình hoặc nhắn vào nhóm họ hàng, bạn bè: nếu nhận tin nhắn vay tiền, nhờ chuyển khoản từ tài khoản của người mất, đó là giả mạo.
  4. Ghi lại danh sách các tài khoản bạn biết người mất có: mạng xã hội, email, ứng dụng nhắn tin, lưu trữ ảnh.
  5. Chưa xoá gì cả. Việc xoá thường không lấy lại được.

Chuyện mạo danh người mất để vay tiền không hiếm. Kẻ gian chiếm tài khoản, nhắn cho bạn bè trong danh bạ với lý do cần tiền gấp cho việc tang. Một lời cảnh báo sớm trong nhóm người quen giúp chặn gần hết các vụ như vậy. Nếu tài khoản đã bị chiếm, báo ngay cho nền tảng qua mục báo cáo tài khoản giả mạo, và báo công an nếu có người đã chuyển tiền.

Facebook: để nguyên, tưởng nhớ hay gỡ bỏ

Facebook cho phép chuyển trang của người đã mất sang chế độ tưởng nhớ, hoặc gỡ bỏ theo yêu cầu của người thân trực hệ. Mỗi cách để lại một trải nghiệm khác nhau cho người ở lại:

Lựa chọnĐiều xảy raHợp với gia đình nào
Để nguyênTrang vẫn như cũ, vẫn có thể bị gợi ý kết bạn, nhắc sinh nhật; rủi ro bị chiếm nếu ai đó biết mật khẩuChỉ nên tạm thời, trong lúc gia đình chưa quyết
Tưởng nhớTrang có chữ tưởng nhớ cạnh tên, không ai đăng nhập được, nội dung cũ vẫn còn theo chế độ hiển thị đã chọn; người được người mất chọn làm người liên hệ thừa kế có thể quản lý một vài phầnGia đình muốn giữ nơi để bạn bè ghé lại, đọc lại
Gỡ bỏTrang và nội dung bị xoá, không phục hồiGia đình thấy trang làm mình đau, hoặc người mất từng nói không muốn để lại

Yêu cầu tưởng nhớ hay gỡ bỏ gửi qua mục trợ giúp của Facebook, thường cần giấy tờ chứng minh như trích lục khai tử và giấy tờ cho thấy bạn là người thân trực hệ. Nếu người mất từng chỉ định người liên hệ thừa kế khi còn sống, người đó nên là người đứng ra làm, để tránh hai người trong nhà gửi hai yêu cầu ngược nhau.

Email, tài khoản Google, iCloud: ảnh và dữ liệu

Với nhiều gia đình, thứ quý nhất nằm trong tài khoản email và kho ảnh: ảnh cháu nội, video sinh nhật, những thư từ công việc. Các công ty lớn như Google và Apple đều có cơ chế cho phép người dùng chỉ định trước người được truy cập dữ liệu khi họ không còn. Nếu người mất đã thiết lập, người được chỉ định làm theo hướng dẫn mà họ đã nhận được. Nếu chưa, gia đình gửi yêu cầu qua trang trợ giúp của nền tảng, kèm giấy tờ chứng minh; nền tảng xét từng trường hợp và không phải yêu cầu nào cũng được chấp nhận.

Trước khi gửi yêu cầu đóng tài khoản, hãy chắc là gia đình đã lấy ra những gì cần giữ. Một cách đơn giản là xem trên điện thoại hoặc máy tính của người mất có sẵn ảnh đã đồng bộ hay không, chép ra ổ cứng, đặt ở hai nơi.

Email công việc thuộc về nơi làm việc của người mất, không thuộc gia đình. Nếu cần lấy thư từ cá nhân trong đó, nói chuyện với phòng nhân sự; họ có quy trình riêng. Cũng nên nghĩ tới các dịch vụ thu phí hằng tháng gắn với thẻ người mất, như lưu trữ ảnh hay phim; khi thẻ bị khoá, dịch vụ ngừng và dữ liệu có thể bị xoá sau một thời gian.

Zalo và các ứng dụng nhắn tin

Zalo là nơi chứa phần lớn đời sống của người lớn tuổi Việt Nam: nhóm họ hàng, nhóm bạn học cũ, tin nhắn thoại với con cháu. Nền tảng có thể có quy trình riêng cho tài khoản của người đã mất; gia đình nên liên hệ bộ phận hỗ trợ của Zalo, nêu rõ yêu cầu và hỏi giấy tờ cần có, vì chính sách có thể thay đổi.

Trong lúc chờ, tin nhắn cũ thường vẫn còn trên điện thoại của người mất nếu máy còn nguyên. Nhiều người muốn giữ tin nhắn thoại của mẹ, những câu dặn dò ngắn ngủi. Nếu bạn muốn lưu, hãy làm trên chính máy đó, chép tệp âm thanh hoặc chụp màn hình những đoạn quý, rồi cất vào máy của bạn. Việc này nên làm sớm, trước khi máy hỏng hoặc bị cài lại.

Còn với các nhóm chat của người mất, nhiều gia đình nhắn một dòng báo tin vào nhóm, rồi để nguyên. Không cần rời nhóm thay người mất ngay. Khi mọi việc lắng xuống, gia đình quyết định tiếp.

Một điều nên làm sớm: nếu người mất là trưởng nhóm, quản trị viên của nhóm họ hàng hay nhóm buôn bán, hãy nhờ một người trong nhóm mà người mất từng tin cậy nhận vai trò quản trị, hoặc hỏi nền tảng cách chuyển quyền. Nhóm không có người quản lý dễ bị kẻ lạ lọt vào rao vay tiền, bán hàng giả.

Khi thông báo và kỷ niệm trên mạng làm bạn đau

Mạng xã hội không biết bạn đang có tang. Nó vẫn nhắc ngày này năm trước, vẫn gợi ý gắn thẻ người đã mất trong ảnh, vẫn báo sinh nhật. Có vài cách giảm bớt những cú chạm bất ngờ đó trên tài khoản của chính bạn:

  • Tắt hoặc lọc mục kỷ niệm ngày này năm xưa với người đã mất, nếu ứng dụng cho phép chọn người hay khoảng thời gian.
  • Tắt thông báo sinh nhật, hoặc tạm ẩn người đó khỏi bảng tin của bạn, mà không cần huỷ kết bạn.
  • Nhờ một người thân xem hộ hộp thư của trang người mất trong vài tuần đầu, để bạn không bất ngờ đọc lời chia buồn liên tục.
  • Đặt giờ cho việc vào xem trang của người mất, ví dụ buổi tối khi có người ở bên, thay vì mở lúc nửa đêm một mình.
  • Với ảnh gia đình muốn giữ, chép ra một thư mục riêng; khi đã có bản lưu, bạn sẽ đỡ sợ mất mỗi khi nghĩ tới việc đóng tài khoản.

Những điều này không nhằm quên người đã mất. Chúng giúp bạn chọn lúc nào mình gặp lại kỷ niệm, thay vì để thuật toán chọn hộ. Mỗi người trong nhà có nhịp riêng: có người cần xem mỗi ngày, có người chưa dám mở ra. Không ai sai cả.

Dùng mật khẩu người mất để lại: nên cân nhắc gì

Có mật khẩu chưa có nghĩa là được quyền. Phần lớn điều khoản sử dụng không cho người khác đăng nhập tài khoản cá nhân, kể cả người thân. Dùng để lấy ảnh một lần thì nhiều gia đình vẫn làm, nhưng tiếp tục đăng bài, nhắn tin dưới tên người mất dễ gây hiểu lầm và đau lòng cho người khác.

Đừng đổi thông tin bảo mật trừ khi để chặn kẻ gian. Đổi mật khẩu, đổi số điện thoại khôi phục có thể khiến nền tảng nghi tài khoản bị chiếm và khoá luôn, làm mất cơ hội làm thủ tục tưởng nhớ chính thức.

Đừng đọc hết tin nhắn riêng nếu chưa sẵn sàng. Có những điều trong tin nhắn riêng mà người ở lại không cần biết, hoặc chưa đủ sức để biết. Có quyền truy cập không có nghĩa là phải đọc ngay.

Tài khoản dính tới tiền thì không tự xử lý. Ví điện tử, sàn giao dịch, tài khoản bán hàng trực tuyến có tiền là di sản; liên hệ nhà cung cấp và làm theo thủ tục thừa kế.

Khi nào cần tìm hỗ trợ chuyên môn

Cần hỗ trợ khi: tài khoản đã bị chiếm và có người mất tiền; các thành viên gia đình bất đồng gay gắt nên giữ hay xoá; có nội dung trong tài khoản liên quan tới tranh chấp tài sản hay vụ việc pháp lý; hoặc tài khoản kinh doanh trực tuyến của người mất đang có đơn hàng, công nợ. Báo công an khi có lừa đảo; hỏi luật sư khi liên quan tài sản; liên hệ bộ phận hỗ trợ chính thức của nền tảng cho phần kỹ thuật.

Lướt lại trang của người đã mất là cách nhiều người dùng để thấy gần người đó. Chuyện ấy bình thường. Nhưng nếu bạn thấy mình không rời được điện thoại, mỗi ngày nhiều giờ đọc lại tin nhắn cũ mà nỗi đau không dịu chút nào sau nhiều tháng, hoặc bạn bỏ ăn, bỏ ngủ, không làm được việc, hãy gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý. Nếu có ý nghĩ làm hại bản thân, nói ngay với người bạn tin, đến cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi cấp cứu 115.

Câu hỏi thường gặp

Ai có quyền yêu cầu xoá Facebook của người đã mất?

Facebook thường chấp nhận yêu cầu từ người thân trực hệ hoặc người đại diện hợp pháp, kèm giấy tờ chứng minh như trích lục khai tử và giấy tờ thể hiện quan hệ. Gia đình nên thống nhất một người gửi để tránh các yêu cầu mâu thuẫn nhau.

Chuyển sang chế độ tưởng nhớ rồi có xoá được nữa không?

Theo chính sách công bố của Facebook, trang tưởng nhớ vẫn có thể được yêu cầu gỡ bỏ sau này bởi người có thẩm quyền. Tuy vậy xoá rồi thì không phục hồi, nên trước khi gỡ hãy chắc gia đình đã lưu đủ ảnh và kỷ niệm muốn giữ.

Có nên giữ sim điện thoại của người mất không?

Nên giữ ít nhất vài tháng, vì mã xác thực đăng nhập email, mạng xã hội, ngân hàng thường gửi về số đó. Mất số là mất đường lấy lại dữ liệu. Khi đã xử lý xong các tài khoản, gia đình mới quyết định chuyển tên hay dừng thuê bao.

Nhận được tin nhắn từ tài khoản của người đã mất thì làm gì?

Gần như chắc chắn tài khoản đã bị người khác chiếm. Không trả lời, không chuyển tiền, chụp lại tin nhắn, báo cho gia đình người mất và báo tài khoản giả mạo với nền tảng. Nếu đã chuyển tiền, báo công an nơi gần nhất ngay.

Làm sao tắt lời nhắc sinh nhật của người đã mất trên mạng xã hội?

Chuyển trang sang chế độ tưởng nhớ thường làm dừng các lời nhắc sinh nhật và gợi ý kết bạn. Nếu chưa muốn làm, bạn có thể tắt thông báo sinh nhật hoặc tạm ẩn người đó trong phần cài đặt trên tài khoản của chính mình.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138