ChapNhan.comChấp Nhận
Sống tiếp sau mất mát

Có nên đón bố hoặc mẹ goá về ở cùng: cân nhắc gì trước khi quyết định

Đón bố hoặc mẹ goá về ở cùng hay để ở nhà cũ? So sánh các lựa chọn, câu hỏi nên hỏi cha mẹ và vợ chồng mình, thời điểm hợp lý và cách thử trước khi chuyển hẳn.

A Vietnamese woman and her elderly mother seen from behind walking slowly along a quiet lane lined with trees, arms linked, early evening light, wide shot

Đón bố hoặc mẹ goá về ở cùng có thể là lựa chọn tốt, nhưng không nên quyết trong những tuần đầu sau tang, khi cả nhà còn rối. Trước khi quyết, nên hỏi chính người cha hoặc mẹ muốn gì, cân nhắc sức khoẻ, an toàn, tình cảm vợ chồng mình, và nếu được thì thử ở chung một thời gian ngắn trước khi chuyển hẳn.

Nhiều người con thương cha mẹ nên muốn đón về ngay, để không ai phải ở một mình trong căn nhà vắng. Có khi đó đúng là điều cần làm. Nhưng cũng có khi người cha hay mẹ mất thêm một lần nữa: mất nhà, mất hàng xóm, mất nhịp sống quen. Bài này giúp bạn so sánh các lựa chọn, đặt đúng câu hỏi, và tránh những chỗ hay sai khiến cả nhà mệt mỏi.

Vì sao không nên quyết vội

Trong mấy tuần đầu sau tang, cả cha mẹ lẫn con cái đều đang trong cơn choáng. Người còn lại có thể đồng ý mọi thứ vì không còn sức phản đối, hoặc ngược lại, khăng khăng giữ mọi thứ như cũ vì sợ mất thêm. Quyết định chuyển chỗ ở trong lúc đó thường không phản ánh mong muốn thật.

Người làm việc với người đau buồn thường khuyên hoãn những quyết định lớn, khó đảo ngược, như bán nhà, chuyển nhà, trong năm đầu nếu hoàn cảnh cho phép. Lý do đơn giản: căn nhà cũ chứa ký ức, hàng xóm và những người quen biết người đã mất, tức là chứa cả chỗ dựa. Rời đi quá sớm có thể khiến người già mất nhiều hơn được.

Tất nhiên có những trường hợp phải thay đổi sớm: người cha hay mẹ bệnh nặng, sa sút trí nhớ, từng té ngã, hoặc không có ai ở gần. Khi đó, có thể chọn giải pháp tạm như con về ở cùng một thời gian, hoặc đón cha mẹ lên ở vài tháng, nói rõ là "ở tạm", để cả nhà có thời gian suy nghĩ.

So sánh các lựa chọn chỗ ở

Không chỉ có hai lựa chọn "ở với con" hoặc "ở một mình". Nhiều gia đình tìm được cách ở giữa.

Lựa chọnĐiểm mạnhĐiểm cần cân nhắc
Cha mẹ ở lại nhà cũ, con cháu thăm đềuGiữ nhà, hàng xóm, nhịp quenCần có người ở gần, cần sắp xếp an toàn và liên lạc hằng ngày
Một người con chuyển về ở cùng nhà cũCha mẹ không phải rời nơi quenẢnh hưởng công việc, gia đình riêng của người con
Đón cha mẹ về nhà conGần gũi, dễ chăm khi có bệnhCha mẹ mất môi trường quen; cần không gian riêng cho cả hai thế hệ
Ở luân phiên giữa các conChia đều trách nhiệmNgười già dễ thấy mình như khách, không có nhà
Ở gần nhau, khác nhàVừa gần vừa giữ riêng tưCần điều kiện chỗ ở phù hợp
Cơ sở chăm sóc người cao tuổiCó người chăm chuyên nghiệp khi bệnh nặngCần tìm hiểu kỹ, nhiều cha mẹ khó chấp nhận, cần tôn trọng ý họ

Lựa chọn nào cũng có thể đúng hoặc sai tuỳ gia đình. Chọn theo người cha hay mẹ đó, không theo điều hàng xóm nghĩ là nên làm.

Câu hỏi nên hỏi chính bố hoặc mẹ

Hỏi riêng, lúc yên tĩnh, không phải giữa bữa cơm đông người. Nghe nhiều hơn nói. Một vài câu gợi ý, xưng hô theo vai con:

  • "Mẹ thấy ở nhà một mình thế nào, có lúc nào mẹ thấy sợ hay buồn quá không?"
  • "Điều gì ở nhà mình mẹ không muốn xa nhất?"
  • "Nếu lên ở với con, mẹ lo nhất chuyện gì?"
  • "Mẹ muốn tự làm những việc gì, việc gì muốn con lo?"
  • "Mẹ có muốn ở thử với con một tháng rồi mình tính tiếp không?"

Nhiều cha mẹ trả lời "ở đâu cũng được, miễn các con yên tâm". Câu trả lời ấy thường che giấu mong muốn thật vì không muốn làm phiền con. Hãy hỏi lại bằng việc cụ thể: buổi sáng mẹ muốn làm gì, mẹ có muốn đi chợ một mình không, mẹ có cần bạn bè quanh mình không. Câu trả lời cụ thể giúp bạn hiểu cha mẹ cần gì hơn là một câu "được" chung chung.

Câu hỏi nên hỏi vợ chồng mình và các anh chị em

Vợ hoặc chồng mình nghĩ gì? Đón cha mẹ về ở là thay đổi lớn với cả gia đình nhỏ. Người bạn đời cần được hỏi thật, không chỉ được báo. Nhiều cuộc ở chung đổ vỡ vì một người đồng ý cho có, rồi dồn nén suốt nhiều tháng.

Nhà có chỗ riêng cho cha mẹ không? Một căn phòng có cửa, gần nhà vệ sinh, có ánh sáng, không phải ngủ tạm ở phòng khách. Người già cũng cần chỗ riêng để khóc, để nhớ, để cất đồ của người đã mất.

Ai lo chi phí, ai chăm khi bệnh? Đón về không có nghĩa là một người con gánh hết. Anh chị em nên thống nhất phần góp tiền, phần thay ca, phần thăm hỏi. Ghi lại rõ ràng để tránh hiểu lầm.

Con cháu trong nhà đã sẵn sàng chưa? Trẻ nhỏ và tuổi mới lớn cũng bị ảnh hưởng: nhường phòng, đổi giờ giấc, ồn ào hay im lặng hơn. Giải thích cho các con, cho các con một vai trò như chơi cờ, đi dạo với ông hay bà.

Thử ở chung trước khi chuyển hẳn

Một thời gian thử giúp cả nhà biết thật sự ở chung sẽ ra sao, và giúp cha mẹ có đường lui.

  1. Thống nhất trước đây là đợt ở thử, khoảng vài tuần đến vài tháng, chưa bán hay cho thuê nhà cũ.
  2. Mang theo những đồ quen thuộc của cha mẹ: gối, ấm trà, ảnh của người đã mất, chậu cây.
  3. Giữ một số thói quen cũ: giờ ăn, giờ đi bộ, cuộc gọi với bạn bè ở quê.
  4. Tìm sớm một chỗ sinh hoạt gần nhà mới cho cha mẹ, như nhóm tập buổi sáng hay hội người cao tuổi khu phố.
  5. Sau đợt thử, ngồi lại hỏi từng người, kể cả cha mẹ, vợ chồng và các con: điều gì ổn, điều gì khó.
  6. Quyết định tiếp: ở hẳn, về nhà cũ có hỗ trợ thêm, hay chọn giải pháp khác.

Ví dụ: anh Phúc ở TP Hồ Chí Minh đón mẹ từ Lâm Đồng xuống ở thử ba tháng sau khi bố mất. Mẹ anh ăn ngủ tốt hơn nhưng nhớ vườn rau và mấy bà bạn hàng xóm. Cả nhà chọn cách mẹ ở với anh vào mùa mưa, mùa khô về quê, có cô em gái ở gần trông chừng. Không phải giải pháp nào cũng gọn gàng, nhưng hợp với mẹ anh.

Những chỗ hay sai khi đón cha mẹ về

Phần lớn những cuộc ở chung không êm đều vấp vào vài chỗ quen thuộc:

  • Quyết thay cha mẹ rồi mới thông báo. Dù thương đến đâu, người già vẫn cần được là người quyết định cuộc sống của mình khi còn minh mẫn.
  • Bán hoặc cho thuê nhà cũ ngay, khiến cha mẹ không còn đường lui nếu ở chung không hợp.
  • Bắt cha mẹ bỏ hết đồ cũ vì nhà con chật. Vài món đồ quen thuộc giữ cho người già cảm giác mình vẫn là mình.
  • Lo đủ cơm ăn áo mặc nhưng quên chuyện bạn bè, việc làm, thú vui. Người già ở nhà con cả ngày không ra ngoài dễ thu mình lại.
  • Coi cha mẹ là khách, không cho đụng tay vào việc gì. Ý tốt này đôi khi khiến cha mẹ thấy mình thừa.
  • Để một người con, thường là người ở chung, gánh hết, còn anh chị em khác chỉ gửi tiền rồi coi như xong.

Nếu thấy nhà mình đang mắc một hai lỗi trong danh sách, đừng tự trách, chỉ cần sửa từng chút. Một cuộc nói chuyện thẳng thắn giữa các anh chị em sau vài tháng ở chung thường giúp điều chỉnh kịp trước khi va chạm thành lớn.

Giữ cho cha mẹ một đời sống riêng ở nhà mới

Người cha hay mẹ vừa mất bạn đời, nay lại ở nhà con, rất dễ chỉ còn một vai: người được chăm. Để họ đứng vững hơn, nên giúp họ có lại vài thứ thuộc về riêng mình. Một góc phòng bày theo ý họ. Một khung giờ trong ngày không ai làm phiền. Một việc trong nhà do họ phụ trách, như nấu nồi canh cuối tuần, chăm mấy chậu cây ngoài ban công, dạy cháu học chữ.

Mối quan hệ cũ cũng quan trọng. Gọi video với hàng xóm cũ, bạn bè cũ, người trong họ, hoặc đưa cha mẹ về quê dịp giỗ, dịp Tết. Ở nơi mới, tìm cho họ một nhóm cùng lứa tuổi như hội người cao tuổi, nhóm tập dưỡng sinh, lớp học buổi sáng. Lần đầu nên đi cùng, những lần sau để họ tự đi.

Cuối cùng, chừa chỗ cho nỗi nhớ. Cha mẹ có thể muốn bày ảnh người đã mất trong phòng, thắp nhang theo nếp nhà, nói về người ấy nhiều lần. Con cháu đôi khi sợ nhắc lại làm cha mẹ buồn, nhưng thường được nhắc đến người bạn đời là điều giúp họ nhẹ lòng hơn.

Khi nào cần tìm hỗ trợ chuyên môn

Chuyển chỗ ở là một biến động lớn với người già vừa mất bạn đời. Hãy chú ý nếu sau khi chuyển, cha hoặc mẹ ngày càng ít nói, bỏ ăn, ngủ li bì hoặc mất ngủ triền miên, lẫn lộn hơn trước, không muốn ra khỏi phòng nhiều tuần liền. Những thay đổi này cần được bác sĩ khám, vì có thể liên quan đến cả sức khoẻ thể chất lẫn nỗi đau buồn; đừng tự kết luận là tuổi già.

Khi đưa cha mẹ đi khám, ghi lại trước những thay đổi bạn thấy, từ khi nào, kèm danh sách thuốc đang dùng. Có thể hỏi bác sĩ: "Những thay đổi này có cần khám thêm chuyên khoa nào không?", "Gia đình nên để ý thêm điều gì?". Nếu bản thân bạn, người chăm chính, thấy kiệt sức, cáu gắt, mất ngủ kéo dài, cũng nên tìm người hỗ trợ cho chính mình.

Nếu cha hoặc mẹ nói những câu như muốn đi theo người đã mất hay không muốn sống nữa, đừng gạt đi. Ở bên, hỏi han nhẹ nhàng, không để họ một mình, và đưa đến cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115 khi thấy nguy hiểm. Có thể giúp được, và giúp sớm thì tốt hơn.

Câu hỏi thường gặp

Bố vừa mất có nên đón mẹ lên thành phố ở ngay không?

Nếu mẹ khoẻ và có người ở gần, thường nên chờ qua giai đoạn đầu rồi mới quyết. Có thể đón mẹ lên ở tạm vài tuần, nói rõ là ở tạm, để mẹ không phải quyết định lớn trong lúc đang choáng. Nếu sức khoẻ hay an toàn của mẹ đáng lo thì cần thay đổi sớm hơn.

Mẹ không chịu rời nhà cũ thì con cái nên làm gì?

Tôn trọng mong muốn của mẹ nếu mẹ còn tự lo được. Thay vào đó, tăng hỗ trợ: liên lạc hằng ngày, nhờ hàng xóm để ý, sửa nhà cho an toàn, thăm đều đặn. Có thể bàn lại sau một thời gian, khi mẹ đã bình tâm hơn.

Vợ không muốn mẹ chồng về ở chung thì phải làm sao?

Nghe lý do cụ thể, thường là chuyện không gian, nếp sinh hoạt hay gánh nặng chăm sóc. Tìm giải pháp ở giữa như ở gần nhau khác nhà, ở thử có thời hạn, chia việc chăm với anh chị em. Ép ở chung khi người bạn đời không đồng ý dễ làm cả hai gia đình mệt mỏi.

Cho bố mẹ ở luân phiên giữa các con có tốt không?

Chia đều trách nhiệm nhưng người già dễ thấy mình không có nhà, như đi ở trọ. Nếu chọn cách này, nên để mỗi đợt dài đủ để quen, mang theo đồ quen thuộc, và hỏi ý cha mẹ thường xuyên.

Đón bố mẹ về rồi mà bố mẹ buồn hơn thì làm gì?

Khoảng thời gian đầu thường khó vì mất nơi quen. Tìm cho cha mẹ chỗ sinh hoạt mới, giữ thói quen cũ, giữ liên lạc với bạn bè cũ. Nếu nỗi buồn ngày càng nặng, ăn ngủ kém nhiều tuần, hãy đưa đi khám và cân nhắc lại cách ở.

Có nên bán nhà cũ của bố mẹ ngay sau khi một người mất không?

Nếu không bắt buộc về tài chính, nên hoãn quyết định lớn, khó đảo ngược này qua năm đầu. Căn nhà còn liên quan đến chuyện thừa kế, cần làm theo quy định pháp luật và có sự đồng ý của những người liên quan.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138